Tak się zastanawiałam podczas czytania, co to za gatunek? Reportaż? Doszłam do wniosku (przewrotnie nieco), że to publikacja naukowa na temat Japonii. Nie przeczę, napisana całkiem zgrabnie i przystępnie, ale tak naszpikowana faktami, że przytłacza.
Nie jestem w 100% przekonana, że obraz nakreślony przez autora jest idealnym odzwierciedleniem Japonii. Opieram się (no dobra, nieco chwiejnie) na swojej pamięci, która gdzieś zachowała wpis na jakimś blogu poświęcony hotelom kapsułowym dla przepracowanych Japończyków. Nie to, że takich przybytków nie ma, bo zapewne są, ale raczej nie są czymś codziennym ani zwyczajnym na japońskiej ulicy. Natomiast autor, mam wrażenie, każe przypuszczać, że wszystko, co opisuje, począwszy właśnie od hoteli kapsułowych, poprzez automaty z zużytymi majtkami, po farbowanie włosów na brązowo - jest dla Japonii typowe. Co zdaje mi grubą przesadą.
Tak czy siak, fajnie to było przeczytać, z całą pewnością przydał mi się rozdział, w którym autor bierze na tapetę poczucie humoru Japończyków, do tej pory kompletnie dla mnie niezrozumiałe. Kto oglądał jakiś japoński program rozrywkowy, ten wie, o co mi chodzi.
"Dlaczego ci śmiertelnie poważni Japończycy, potrafiący z kamiennymi twarzami rozcinać sobie kiedyś brzuchy, sami mówiący o sobie »majime na ningen«, czyli poważni ludzie, są w stanie stworzyć i oglądać tak prymitywny humor?"[1]
"Długie panowanie samurajów spowodowało, że śmiech zszedł na dalszy plan. Japończycy przybrali maski ludzi bez emocji, pozwalając sobie na prawdziwe przeżywanie jedynie w głębi siebie. Z tego powodu japoński humor ma skłonność do przybierania skrajnych form, które mogą kojarzyć się z reakcjami histeryka". [2]
Nie jestem znawcą Japonii, nie chcę nim być, ten kraj jest po prostu ciekawy, bo unikalny. Sporo się o nim dowiedziałam, ale mimo wszystko wolę poczytać bloga Ikedy, pooglądać tam zdjęcia (och, środowe beno!), poprzeglądać komentarze. Jest ciekawiej i chyba bliżej życia.
To, że autor pisze o Japonii jako kraju, który jest na równi pochyłej "nieznacznie, ale jednak prowadzącej w dół"[3] - hm, to chyba pisane bardzo na wyrost. Albo inaczej - jeśli tak, to na takiej równi znajduje się dziś wiele krajów, jeśli na przykład wziąć pod uwagę tak banalne kryterium jak finanse.
Książka przeczytana w ramach akcji "Podaj książkę dalej".
---
[1] "Tatami kontra krzesła. O Japończyka i Japonii" Rafał Tomański, Warszawskie Wydawnictwo Literackie Muza SA, 2011, s. 188
[2] Tamże, s. 189
[3] Tamże, s. 262
